بنکۆڵکاری

ڕووگەی مووشەكەكان لە بەغداوە بۆ هەولێر

Mic
2021-07-09

لە ئێستادا عێراق بووەتە جێی جەنگی درۆنەكان و كوردستانیش بووەتە بەشێك لەو ململانێیە، ئیستا گروپە چەكدارەكانی نزیك ئێران شەڕی سەنگەر ناكەن و هەركات بیانەوێت بە مووشەك یان بە درۆن هێرش دەكەنە سەر هەولێر و بە ئاسانی ئاسمانی شارەكە دەبەزێنن. 

لە نوێترین هێرشدا، شەوی 6-7-2021 بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی بۆمبڕێژكراو هێرشكرایەسەر فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتیی ھەولێر و كۆنسوڵخانەی ئەمریكاش زەنگی ئاگاداركردنەوەی لێدا.

هێرشەكە بە درۆن بووە و درۆن بریتییە لە فرۆكەی بێ فرۆكەوان كە دەكرێت ئۆتۆماتیكی كاری خۆی بكات یاخود كەسێك لە شوێنیكی ترەوە  كۆنتڕۆڵی بكات بۆ ماوەیەكی دورودرێژ.

لەماوەی ساڵی رابردوودا چەندین هێرش كراوەتە سەر فرۆكەخانەی هەولێر و هەموویان بەتەواوی پەیوەندییان پێكەوە هەیە،  سەرجەمیشیان یەك بكەریان هەیە كە گروپە چەكدارە جیاوازەكانی سەر بە حەشدی شەعبی نزیك لە ئێرانن.

درۆنی سەربازی كەمترین ماوەی لە ئاسماندا 50 كیلۆمەترە و دوورترین مەوداش نزیكەی 25 هەزار كیلۆمەترە، بەپێی راپۆرتێكی پێگەی دی دەبلیوی ئەڵمانی ئێران یەكێكە لەو وڵاتانەی درێژخایەنترین پرۆگرامی درۆنی هەیە. 

تەنها لە پێنج ساڵی رابردوودا لە رۆژهەڵاتی ناوەراست، ئێران، توركیا، ئیسرائیل، و ئیمارات ملیارێك و ٥٠٠ ملیۆنیان لە پرۆگرامی درۆندا سەرف كردووە.

لەمانگی رابردوودا حوسەین سەلامی، فەرماندەی سوپای پاسداران رایگەیاند درۆنیان هەیە  كە توانای فڕینی حەوت هەزار كیلۆمەتری هەیە.

بەڵام ئەم درۆنانە نادرێن بە هێزەكانی سەر بە ئێران بەڵكو زۆربەیان درۆنی بچوك و كورت مەودایان هەیە. 

ئەوەی لە هێرشەكەی هەولێردا بەكارهات درۆنی بۆمبی چێنراو بوو كە درۆنێكی ئاساییە و بۆمبێكی پێوە دەبەسترێتەوە و لە جێگەی مەبەست بۆمب و درۆنەكە دەتەقنەوە، بەو پێیەش دەگونجێت ئەوەی هێرشەكەی ئەنجام دابێت لەناو هەولێردا بووبێت. 

ئەم جۆرە تەكنینكە لە بەكارهێنانی درۆن لە ساڵی ٢٠١٤ەوە لەلایەن حەشدی شەعبییەوە بەكار دەهێنرێت كاتێك شەڕی دژ بە داعشی دەكرد.

بەپێی وتەی مایكڵ نایتس، شارەزا لە بواری ئەمنی عێراقدا، حوسییەكانی یەمەن و حیزبوڵای لوبنان درۆنی باشتریان پێدەگا وەك لە حەشدی شەعبی بۆیە گروپەكە لەو لایەنەوە كەمێك فەرامۆشكراون و وردە وردە درۆنی پێشكەوتوویان بۆ رەوانە دەكرێ. 

لە ناوەراستی مانگی رابردوو، حەشدی شەعبی نمایشێكی سەربازی ئەنجامدا و تێیدا چەندین درۆنی قەبارە بچوك و گەورەی نیشاندا كە هەندێكیان توانای بڕینی هەزار كیلۆمەتریان هەیە. 

دوای هێرشە درۆنییەكەی هەولێر، گروپی سەرەیا ئەولیا دەم بەرپرسیارییەتی هێرشەكەی گرتە ئەستۆ و رایگەیاند كە بارەگایەكی نهێنی سیخورانی ئیسرائیلییان كردووەتە ئامانج. 

هەروەها ئەوەش خراوەتەڕوو كە "ئەگەر دوژمن دان بە زیانەكانیدا نەنێت ئەوا پێیان دەڵێین چەند زایۆنیمان كوشتووە لە ئۆپەراسیۆنەكەی هەولێر".

بەڵام هێزەكانی هاوپەیمانان دوای هێرشەكە رایگەیاند هیچ زیانێكی ماددی و گیانی نەبووە و تەنها پوش و پەڵاش سووتاوە.

میدیا جیهانیەكان باس لەوەدەكەن، ئامانج لە هێرشەكانی سەر هەولێر و بەدیاریكراویش ئەو هێرشانەی دەكرێنە سەر بنكەكانی هاوپەیمانان پەیوەندی بە قوڵبوونەوەی ململانێی نێوان ئێران و ئەمریكاوە هەیە.

هەروەها باس لەوەشدەكرێت ئەم هێرشانە وەك فشاری ئێران لێكدەدرێتەوە تا خواستەكانی بەسەر ئەمریكا و هێزە عێراقیەكاندا بسەپێنێت.

ئەوەی پەیوەندی هەیە بە گۆڕانی ئامانجی هێرشەكە  لە بەغداوە بۆ هەولێر قوڵبوونەوەی ناكۆكیەكانی هەولێر و بەغدایە.

ئێران دەیەوێت هێزە سیاسییەكانی هەرێم لەو لایەنانە نزیك ببنەوە كە لە خۆیەوە نزیكن، ئەویش هاوكاتە لەگەڵ نزیكبوونەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق.

پەیامێكی تر ئەوەیە ئێران دەیەوێت ئەو هەڕەشەیەی ئەمریكا پوچەڵ بكاتەوە كە لەئەگەری زیادبوونی هێرشی سەر باڵیۆزخانەی ئەمریكا لەبەغدا باڵیۆزخانەكە بگوازێتەوە بۆ هەولێر وەك پەناگەیەكی ئارام.

ئەم پەیامەش ئەوە دەگەیەنێت ئێران دەیەوێت ئەمریكا دڵنیا بكاتەوە كە لەهیچ شوێنێك پارێزراو نابێت.

ئەو هێرشانەی سەر هەولێر هاوكاتن لەگەڵ ئەو هێرشانەی حوسیەكانی یەمەن بۆ سەر چەند ئامانجێكی سعودیە ئەنجامی دەدەن، ئەمەش بەڕێكەوت نییە و ئێران پێكەوە لە چەند شوێنێك فشاری بۆ ئەمریكا هێناوە.

لەساڵی ٢٠٢٠ەوە شەش جار هێرش كراوەتە سەر هەولێر بە موشەك و فرۆكەی بی فرۆكەوان كە یەكەم هێرش شەوی چوارشەممە 9-1-2020 كرایە سەر فرۆكەخانەی هەولێر تێیدا شەش موشەك ئاراستەی فرۆكەخانەكە كران.


More News

Most Popular

هەواڵ

لیای 10 ساڵ، ئەو کیژۆڵەی دووجار بەخاکسپێردرا

Mic
2022-05-23

کیژۆڵەیەکی 10 ساڵان، تەنها لە هەفتەیەکدا دووجار بەخاکسپێردرا، ئەوەش بەهۆی ئەوەی گومان لەدۆسییە کوشتنەکەیدا هەبوو، بەڵام دواجار دادگا دۆسییەکەی یەکلاییکردەوە.

باوكی لیا كە چەند رۆژێك لەمەوبەر گیانی لەدەستدا دەڵێت پزیشكی دادوەری پشتڕاستیكردوەتەوە كە كچەكەی بەهۆی پەلاماردانی سەگەوە گیانی لەدەستداوە، وتەبێژی پۆلیسی سلێمانیش دەڵێت لێكۆڵینەوە لەگەڵ بنەماڵەی منداڵەكە و خاوەنی سەگەكانیش كراوە.

عەلی ڕەحیم، باوكی لیای تەمەن 10 ساڵ، ئەو كچەی ھەفتەی رابردوو لە گەڕەكی ڕاپەڕینی شاری سلێمانی سەگ پەلاماری دا و گیانی لەدەست دا بە مایكی ڕاگەیاند: تەرمی كچەكەم لە پەیمانگەی پزیشكی دادی سلیمانی وەرگرتەوە و جارێكی دیكە بە خاكمان سپاردەوە".

وتیشی: "بەپێی ڕاپۆرتی پەیمانگەی پزیشكی دادی سلێمانی، دەركەوتووە كچەكەم بەھۆی پەلاماردانی سەگەوە گیانی لەدەست داوە و خواردوویەتی، بۆیە سبەی بنەماڵەكەمان لەسەر ئەو ھەموو تۆمەتانەی ئاڕاستەمان كراوە، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا ھەڵوێستمان دەبێت".

باوكی لیای تەمەن 10 ساڵ، وتیشی: "ئەو سێ سەگەی كچەكەمیان خواردووە، كوژراون، بەڵام من سەگەكانم نەكوشتووە".

لەوبارەیەوە سەركەوتن ئەحمەد وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی بەمایكی وت:"لەسەر دۆسیەی لیا لێكۆڵینەوە لەگەڵ بنەماڵەی لیا و ئەو بنەماڵەیەش كە سەگەكانیان هەیە كراوە".
وتیشی :"لەسەر دۆسیەكە لێكۆڵینەوەی تەواو كراوە و ئەوەی هەیە پەیوەندی بەدادوەری گشتیەوە هەیە".
هاوكات بەرزان محەمەد بەڕێوەبەری پزیشكی دادی سلێمانی بەمایكی راگەیاند: سەرجەم ئەو پرسیارانەی سەبارەت بە مردنی لیا لەپزیشكی دادوەری لەلایەن داواكاری گشتیەوە كراون وەڵاممان داونەتەوە".
پێشتریش هەر سەبارەت بەو پرسە، گوڵستان سەعید ئەندامی لیژنەی مافی مرۆڤی پەرلەمانی كوردستان بەمایكی وت:"سەبارەت بەو پرسە قسەمان لەگەڵ دەستەی مافی مرۆڤ كردووە، ئەوان پێیان وتین لەسەر دۆسیەكە لێكۆڵینەوەیان كردووە، بەڵام وەكو پەرلەمان ناتوانین دەستێوەردان لەكاروباری داواكاری گشتی بكەین".
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی سلێمانی لە روونكردنەوەیەكدا كە رۆژی هەینی رابردوو بڵاویكردەوە، رایگەیاند: بە بڕیاری دادوەر و بە ئامادەبوونی مەفرەزەكانی بنكەی پۆلیسی راپەڕین، تیمەكانی بەشی بەڵگەی تاوان و پزیشكانی دادوەری، تەرمی لیا لەناو گۆڕەكەی دەرهێنراوەتەوە و توێكاری بۆ لاشەكەی دەكرێت و لێكۆڵینەوەش لە رووداوەكە بەردەوام دەبێت".
16 یی ئەم مانگە هەواڵی گیانلەدەستدانی كچێكی 10 ساڵ لە سلێمانی بەهۆی پەلاماردانی سەگ بڵاوبویەوە، هەواڵەكە و پاشانیش لێدوانی باوكی منداڵەكە كاردانەوەی بەدوای خۆیدا هێنا بەتایبەتیش لەتۆڕە كۆمەڵایەتیەكان، بەوهۆیەشەوە لەسەر فەرمانی داواكاری گشتی گۆڕەكەی لیا هەڵدرایەوە.