تەندروستی

تەندروستی عێراق: ئەمساڵ 52 کەس بە تای خوێنبەربوون لە عێراق گیانیان لەدەستداوە

Mic
2022-08-11

تەندروستی عێراق نوێترین ئاماری تووشبوون بە نەخۆشی تای خوێنبەربوون و کۆلێرای بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند لەسەرەتای ئەمساڵەوە 289 کەس تووشی تای خوێنبەربوون بوون، لەو ژمارەیەچ 52کەس گیانیان لەدەستداوە.
بەپێی ئامارەکەی وەزارەتی تەندروستی عێراق، پارێزی زیقار زۆرترین ئاماری تووشبوون و گیان لەدەستدانی بەتای خوێنبەربوونی تێدا تۆمارکراوە و تائێستا 124 کەس تووشبوون و 29 کەسیش گیانیان لەدەستداوە.
وەزارەتی تەندروستی عێراق ئەوەشی خستووەتەڕوو: لە پارێزگاکانی ھەرێم لە دھۆک دوو کەس و لە ھەولێر سێ کەس تووشی تای خوێنبەربوون بوون کە کەسێک گیانی لەدەستداوە و لە سلێمانیش ھیچ حاڵەتێک تۆمارنەکراوە.
سەبارەت بە کۆلێرا، تەندروستی عێراق ئاماژەی بەوەکردووە: لە سەرەتای ئەمساڵەوە 819 کەس لە عێراق تووشی کۆلێرا بوون و چوار کەسیش بەهۆی پەتاکەوە گیانیان لەدەستداوە کە سێ کەسیان لە کەرکوک بووە و کەسێکیش لە بەغداد.
تای خوێنبەربوون بە چەندین رێگە دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ، دەكرێت بە سووكی تووشی بكات و زۆر جاریش دەبێتە هۆی مردن.
ئەو ڤایرۆسەی دەبێتەهۆی تووشبوون بە تای خوێنبەربوون بۆ یەكەمجار لە ساڵی 1944 لەدوورگەی كریمیا لەئۆكرانیا دۆزرایەوە، هەربۆیە ناوی لێنرا پەتای خوێنبەربوونی كریمیا، لەساڵی 1956 نەخۆشییەكی هاوشێوە لە وڵاتی كۆنگۆی دیموكرات دۆزرایەوە، لە ساڵی 1969 دەركەوت كە ڤایرۆسی كریمیا و كۆنگۆ هاوشێوەن، بۆیە ناوی هەردوو ناوچەكەی پێوە لكێندرا.
تای خوێنبەربوون بە چەندین رێگە دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ و دەكرێت مرۆڤ بە سووكی تووشی بێت و لە زۆر باریشدا دەیكوژێت، رێكخراوی تەندروستیی جیهانی دەڵێت رێژەی مردن لەناو تووشبووان 10٪ بۆ 40٪ـە. ڤایرۆسەكە لە رێگەی ئاژەڵ و مێشوولەوە دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ.
تای خوێنبەربوون زیان بە موولوولە تەنكەكانی خوێن دەگەیەنێت و دووچاری خوێنبەربوونیان دەكات، هەر ڤایرۆسەكە ئاستەنگ لەبەردەم خوێن مەیاندن دروستدەكات، لەئەنجامدا خوێنبەربوونی ناوخۆیی لێدەكەوێتەوە و مەترسیی لەسەر ژیانی كەسی تووشبوو دروستدەكات.
رێگریكردن لە بڵاوبوونەوەی تای خوێنبەربوون قورسە، بەتایبەتی لەكاتێكدا هیچ پێكوتەیەك نییە ڤایرۆسەكە كۆتایی پێبێنێت، بەڵام چەندین رێگە هەن بۆ كەمكردنەوەی ئەگەری تووشبوون، بۆ نموونە شوێنی كاركردن. 
نابێت رێگەبدرێت ببێتە ژینگەیەكی لەبار بۆ جووڵەی مێشوولە، لەكاتی گەشت و گەڕان بە ناو هەرناوچەیەك كە مەترسیی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكەی لێدەكرێت، پێویستە پۆشاكی پێویست لەبەر بكرێت كە دەست و قاچ و رووخسار داپۆشێت، لەكاتی سەربڕینی هەر ئاژەڵێك پێویستە پۆشاك و دەستكێش بەكاربهێنرێت و دوای تەواوبوونی كارەكە، خۆمان و شوێنەكە بشۆین.

More News

Most Popular

هەواڵ

ئێران و توركیا بە درۆن و تۆپخانەكانیان بەردەوامن لە بۆردوومانكردنی چەند ناوچەیەكی هەرێم

Mic
2022-10-06

كاتژمێر 11:00ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی سوپای توركیا گوندی بادانەیان لە سنووری ناحیەی ناڵپارێز لە قەزای پێنجوێنی هەرێمی كوردستان بۆردوومان كردەوە و ترس و دڵەڕاوكێی زۆری لەناو گوندنشینان بڵاوكردووەتەوە، ئەمەش سێیەم جارە لەدوو رۆژی ڕابردوودا توركیا ئەو سنوورە بۆردوومان دەكات و دوێنێش گوندی شێخەلمارێنیان لە قەزای شارباژێر بۆردوومانكرد و ئۆتۆمبێلێكیان كردە ئامانج كە بەهۆیەوە كەسێك برینداربوو.
لەلایەن خۆشیانەوە فەرماندەیی یەكینەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان – یەرەكە كە باڵی سەربازی پارتی ژیانی ئازادی كوردستانە ڕایگەیاند: لە ناوچەی پێنجوێن و شارباژێڕ كە لەلایەن دەوڵەتی توركیاوە بۆردومان كراوە، هیچ هێزێكی ئێمە لەو ناوچانەدا نییە.
لە ڕاگەیەندراوەكەی یەرەكەدا هاتووە: لە ڕۆژانی سێ تا شەشی ئەیلول، فڕۆكەی چاودێری بەسەر ئاسمانی چوارتا و ئاسۆس و پێنجوێندا سوڕاوەتەوە، لە كاتژمێر دووی پاش نیوەڕۆ، فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوان هێرشی كردە سەر ئۆتۆمبێلێكی مەدەنی لە گوندی شێخەڵمارێن.
یەرەكە دەشڵێت: لەو ناوچانەی دەوڵەتی توركیا هێرشی تێدا ئەنجامداوە هێزی ئێمەی تێدانییە و هیچ بنەكەیەكمان لەو ناوچانەدا نییە، بەهۆی ئەو هێرشانەوە هاوڵاتیان زیانیان پێگەیشتووه.
یەرەكە لەڕاگەیەندراوەكەدا دەشڵێت: هەندێك دەزگای ڕاگەیاندن بۆ ئەوەی ڕەوایەتی بە هێرشەكانی دەوڵەتی توركیا بدەن، پەكەكە و ئێمە دەكەنە ئامانج، ئێمە داوا لە دەزگاكانی ڕاگەیاندن دەكەین، لەسەر ئەو هێرشانە ڕاستییەكان بگەیەنن.
هاوكات دوێنێ ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنیی هێزەكانی پاراستنی گەل-هەپەگە كە باڵی سەربازی پەكەكەیە ڕوونكردنەوەیەكی لەسەر بۆردوومانكردنی ئۆتۆمبێلێك لە سنووری شارباژێڕی سەر بە پارێزگای سلێمانی بڵاوكردەوە و رایگەیاند:لە هەندێك دەزگای ڕاگەیاندنی باشووری كوردستان بڵاوكرایەوە، كە لە چواری تشرینی یەكەمدا لە ناوچەی شارباژێڕی سلێمانی دەوڵەتی توركیا هێرشێكی ئاسمانی ئەنجامداوە و بانگەشەی ئەوە كرا، كە لە ئۆتۆمبێلێكدا كە هێرشی كراوەتە، سەر دوو كەسی سەر بە پەكەكە تێدابوون.
هەپەگە دەشڵێت: لەو شوێنەی هێرشەكەی تێدا ئەنجامدراوە هێزەكانی ئێمەی لێنییە و دەبێت بزانرێت، كە ئەوە هیچ پەیوەندییەكی بە ئێمەوە نییە.
پێشتریش هێمن ئیبراهیم بەڕێوەبەری ناحیەی ناڵپارێز رایگەیاند: بەهۆی مەترسی بۆردوومانەكەوە كە لەلایەن فڕۆكەوە ئەنجامدراوە، چەندین خێزان گوندەكەیان بەجێهێشتووە و روویان لە سەنتەری شاری سلێمانی كردووە.
خەڵكی ناوچەكە داوا دەكەن لایەنە پەیوەندیدارەكان بێنە سەر خەت بەهۆی مەترسیداری بۆردوومانی ناوچەكە و بەهۆی دژواری دۆخەكەوە خوێندن لە بەشێك لە ناوچەكانی سنوری پەروەردەی شارباژێڕ تا رۆژی یەكشەممە راگیراوە.
ئەمەش لەكاتێكدایە، ماوەی چەندین رۆژە بەشێوەیەكی بەردەوام فڕۆكە و درۆن بە ئاسمانی سنوری شارباژێرو پێنجوێن و چەندین ناوچەی دیكەی هەرێمدا دەسوڕێتەوە و بۆردوومانی چەندین ناوچەیان كردووە، تۆپبارانكردنی برادۆست و باڵەكایەتی لە سنووری ئیدارەی سۆرانیش لەلایەن ئێرانەوە پێینایە 13یەمین ڕۆژەوە.
بەیانی ئەمڕۆش تۆپخانەكانی ئێران لە سنووری برادۆست، كوێستانی ناوڕوبار و گوندی گۆڕێ سایە و گوندی كەتینەی تۆپباران كرد، هاوكات لە سنوری باڵەكایەتی، تۆپخانەكانی ئیران، گوندی بەردەخڕ و هاوینەهەواری بێرمەسارد و كوێستانەكانی سەرچاڵ و بناری هەڵگۆردی تۆپباران دەكەن.