تەندروستی

ڕۆژی جیهانی شێرپەنجە

Mic
2024-02-04

لە ڕۆژ ژمێری ساڵانەدا ولە  جیهاندا ڕۆژی 4 ی شوبات زۆر گرنگە چونكە بەرۆژی جیهانی بەرەنگاربونەوەی شێرپەنجە دیاریكراوە، كە ساڵانە رێكخراوی یەكێتی نێودەوڵەتی بەرەنگاربونەوەی شێرپەنجە، هۆشیاری‌و چۆنییەتی خۆپارێزی‌و رێگەكانی ئاشكرا كردنی پێشوەختەی ئەو نەخۆشییە بڵاودەكاتەوە كە بەترسناكترین نەخۆشی لەجیهاندا دەدانرێت كە رووبەرووی مرۆڤایەتی بووەتەوە.

بەگوێرەی ئامارە تەندروستیەكان لە جیهاندا و لە هەر خولەكێكدا 17 كەس گیانیان لەدەست دەدەن بەهۆی شێرپەنجەوە. 
ئەم ڕۆژە لەلایەن یەكێتی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجە(UICC) یەوە دەستنیشانكراوە، بۆ كۆكردنەوەی هاوئاهەنگی كۆمەڵگە نێودەوڵەتی بۆ دانانی سنورێك بۆ ڕووبوەڕووبوونەوەی ئەو نەهامەتیانەی بەهۆی شێرپەنجە جۆراوجۆرەكانەوە ڕوودەدن .
سەرجەم دروشمەكانی  ئەم یادكردنەوەیە لە پێناو كۆكردنەوەی هەموو تواناكانە بۆ زاڵبوون بەسەر شێرپەنجەدا لە سەرئاستی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە هەموو جیهاندا.
دەتوانین پێكەوە هاوكار بین بۆ دڵنەوایی كردن و هاوكاری كردنی توشبووان و بەخشینی وورەو هێزی سەرسوڕهێنەری ناوناخی خۆیان بۆ ئەوەی بتوانن ڕووبەڕووی ئەم نەخۆشیە ببنەوە و بەسەریدا سەربكەون.
ئەو رێكخراوە پێی وایە كە دەتوانرێت بەم رێگەیانە خۆپارێزی بەرێژەی (40%) لەو نەخۆشییە بكرێت.

-ژینگەیەكی تەندروست‌و پاك بۆ منداڵان برەخسێنرێت كە دوور بێت لە دوكەڵ‌و پاشماوەی پیس.
-پێویستە جوڵەی لەش زۆر بێت‌و خواردنی تەندروست بخورێت كە پلەی گەرمیان نزم بێت‌و هەر لەمنداڵییەوە رێگری لەقەڵەوی بگیرێت.
-هەوڵبدرێت زانیاری زۆرت هەبێت لەسەر ڤاكسینەكان‌و پێشوەختە بەكاریان بهێنیت وەك نەخۆشییەكانی شێرپەنجەی جگەر‌و رەحم.
-خۆمان بپارێزیان لەبەركەوتنی راستەوخۆی تیشكی خۆر.

More News

Most Popular

-18

ئایا لە منداڵدا مەڵاشوو دەکەوێت؟

Mic
2024-02-21

ئاکۆ کەریم جەلال پسپۆری نەخۆشییەکانی منداڵان و گەشەی منداڵ لەو بارەیەوە ئاماژەی بەوەکردووە، لە سەردەمی کۆندا مەڵاشوو کەوتن نەخۆشییەکی باو بووە، لە ئێستاشدا لای هەندێک کەس هەیە، بە منداڵێکیان دەوت مەڵاشووی کەوتووە کاتێک منداڵەکە ماوەیەک خواردنی کەمبووایە و پرخەی لووتی هەبووایە و بێتاقەت و بێهیز بووایە و خەوی کەم بووایە، بۆ چارەسەر منداڵەکەیان دەبرد بۆ لایی ئافرەتێکی شارەزا پەنجەیەکی دەکرد بە قورگیا بۆ ئەوەی مەڵاشووی بەرزبکرێتەوە و ببرێتەوە شوێنی خۆی.
ئەو پسپۆڕە ئاشکرایکردووە، لە رووی زانستییەوە مەڵاشوو کەوتن وەک نەخۆشی هەیە و هەبووە و هەر دەشبێت، بەڵام دەستەواژەی مەڵاشوو کەوتن هەڵەیە چونکە مەڵاشوو ناکەوێت، هۆکاری ئەم نەخۆشییە لە رووی زانستییەوە ئەوەیە کاتێک منداڵ تووشی هەوکردنی ڤایرۆسات دەبێت هەندێک جار لەوزەتێنی سێهەم کە پێی دەوترێت "ئەدینۆید" یان پێیدەڵێن "گۆشتە زیادە"، دەکەوێتە بەشی سەرەوەی قورگ لە پشت رێرەوی لووت کە لە هەموو مرۆڤێکدا هەیە گەورە دەبێت بەمەش منداڵەکە هەناسەدانی بە لووت ئەستەم دەبێت و خواردنی کەم دەبێتەوە و بێهێز و بێتاقەتی دەکات.
ئاکۆی پزیشک روونیکردووەتەوە، ئەگەر منداڵەکە چەند رۆژێک خواردنی کەمبێتەوە ئەوا تووشی وشکبوونەوە دەبێت دەرئەنجام لە منداڵی کەمتر لە یەک ساڵ مەڵاشووی دەقووپێت بۆ ناوەوە لە ئەنجامی کەمبوونەوەی ئاوی لەشی، (ئاشکرایە منداڵ لە ٪٧٠ بۆ ٪٦٥ لەشی لە ئاو پێکهاتووە).
سەبارەت بە ڕێگەی کۆنی جاران کە ئافرەتێک بە پەنجە مەڵاشووی منداڵەکەی دەهێنایەوە ئەو پسپۆڕە دەڵێت "جاران لە نەبوونی پزیشک و هۆشداریی تەندروستیی وا لێکدراوەتەوە کە مەڵاشووی منداڵەکە کەوتووەتە پشتی لووتیەوە بۆیە لووتی گیراوە، بۆ چارەسەر کەسێک بە پەنجە پەستانی خستووەتە سەر بەشی سەرەوەی قورگی منداڵەکە و هەوڵیداوە مەڵاشووی بگەرێنێتەوە شوێنی خۆی، بەڵام بەهۆی ئەو پەستانە زۆرە بۆتە هۆی ئەوەی ئەو لەوزەتێنە بتەقێت بەمەش قەبارەکەی بچووکبووەتەوە و رێرەوی لووتی منداڵەکە کراوەتەوە بەمەش منداڵەکە بۆ ماوەیەکی کاتی باش بووە، بەڵام ئەم رێگە کۆنە هەڵەیە چونکە ئازارێکی زۆر بۆ منداڵەکە دروست دەبێت و ئەگەری هەوکردن و خوێن بەربوون زیاد دەبێت، لەگەڵ ئەوەشدا ترس و شڵەژانی دەروونی بۆ منداڵەکە دروست دەبێت".
لەو کۆتاییدا ئەو پسپۆرە ئەوەی خستووەتە روو، لە ئێستادا ئەم نەخۆشییە بە قەترەی لوت و شروب چارەسەر دەکرێت، هەندێک جاریش بە نەشتەرگەریی، هیچ پێویست ناکات ئەو چارەسەرەی جاران بکرێت.