تەندروستی

تەندروستی جیهانی یەکەم مردنی مرۆڤ بەهۆی ئەنفلۆنزای باڵندە گۆڕاوەوە پشتڕاست دەکاتەوە

Mic
2024-06-08

ڕۆژی چوارشەممە ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی گیانلەدەستدانی کەسێکی ڕاگەیاند لە ئەنجامی یەکەم تووشبوون بە جۆری ئەنفلۆنزای باڵندە کە لە تاقیگە پشتڕاستکرایەوە.

ڕێکخراوەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو پیاوە تەمەن ٥٩ ساڵە کە لە مەکسیک نیشتەجێیە، لە ٢٤ی نیسان دوای ئەوەی تووشی تا و هەناسە تەنگی و سکچوون و ماندوێتی گشتی بووە، گیانی لەدەستداوە.
ئەمە یەکەم حاڵەتی تووشبوونی مرۆڤ بوو لە جیهاندا کە لە تاقیگەدا پشتڕاستکرایەوە بە جۆری A (H5N2)ی ئەنفلۆنزای باڵندە و یەکەم حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسی H5 بوو لەنێو مرۆڤەکاندا لە مەکسیک.

ڕێکخراوەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو کەسە هیچ پێشینەیەکی بەرکەوتنی بە پەلەوەر و ئاژەڵی دیکە نەبووە
مەکسیک حاڵەتەکانی تووشبوون بە گۆڕاوی A (H5N2)ی ڤایرۆسی ئەنفلۆنزای باڵندە لە باڵندەی پەلەوەردا دەستنیشانکردووە.

ڕێکخراوەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو کەسە تووشی چەندین حاڵەتی پزیشکی پێشتر هەبووە و بۆ ماوەی سێ هەفتە لە جێگادا بووە، بە هۆکاری دیکە، پێش ئەوەی نیشانە توندەکانی دەربکەوێت.

شارەزایان هۆشداری دەدەن لەوەی ڤایرۆسی پشت بڵاوبوونەوەی ئەنفلۆنزای باڵندە لە سەرانسەری جیهاندا بەخێرایی گۆڕانکاری بەسەردا دێت، لەگەڵ زیادبوونی داوای کوتانی پەلەوەر.

لە ساڵی ١٩٩٦ەوە ڤایرۆسی ئەنفلۆنزای باڵندە بووەتە هۆی پەتایەکی وەرزی بە شێوەیەکی سەرەکی.

بەڵام لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٢١دا "شتێک ڕوویدا" کە وایکرد زیاتر توانای تووشبوون بە هەوکردنەکەی هەبێت، بەپێی وتەی ڕیچارد ویبی، پسپۆڕی ڤایرۆسناس و بەڕێوەبەری سەنتەری توێژینەوەی نەخۆشییە باڵندەییەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی، کە پێشتر لەگەڵ ئاژانسی فرانس پرێس لەسەر ئەو بابەتە قسەی کردووە.

لەو کاتەوە پەتاکە ساڵانە بووە و ناوچە نوێیەکانیش تەشەنەی کردووە، جگە لە سەربڕینی دەیان ملیۆن پەلەوەر، بەهۆیەوە ژمارەیەکی زۆر باڵندەی کێوی گیانیان لەدەستداوە.

ویبی وتی ئەم پەتایانەی ئەنفلۆنزای باڵندە خراپترین پەتاکانن تا ئێستا.
توێژەرەکە سەرپەرشتی توێژینەوەیەکی کردووە کە ئەنجامەکانی لە گۆڤاری Nature Communications بڵاوکراونەتەوە و دەریخستووە کە ڤایرۆسەکە بە خێرایی پەرەی سەندووە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی لە ئەوروپاوە بۆ ئەمریکای باکوور.

More News

Most Popular

Tech

"لە سکرینی مۆبایلەکەتەوە دەتوانێت هەست بە ڕووی ماددەکان بکەیت"

Mic
2024-06-20

تەکنەلۆژیایی هاپتیک بریتییە لە تەکنەلۆژییایەک کە توانای هەستکردنی سێ ڕەهەندی بۆ بەکارهێنەر دروستدەکات لە ڕێگەی دەست لێدان لە سکرینی مۆبایلەکەتەوە، ئەم تەکنەلۆژییایە وەک خولقاندی ڕاستییەکی خەیاڵی وایە کە دەتوانیت بەرکەوتن و کارلێکت لەگەڵ ئەو ڕاستییە دروستکراوەدا هەبێت.
توێژەرانی زانکۆی نۆرسوێسترنی ئەمەریکی پێشکەوتنی بەرچاویان لەم بوارەدا بەدەستهێناوە. سکرین تەچێکیان پەرەپێداوە کە دەتوانێت چەندین جۆری پێکهاتە دروست بکات، لە زبرەوە بۆ نەرم. ئەمەش لە بنەڕەتدا شاشەکە فشار دەخاتەوە سەر پەنجەت کاتێک پەنجە دەنێت بە شاشەی مۆبایلەکەدا.
پرۆفیسۆر پێشکین سەرپەرشتیاری سەرەکی توێژینەوەکە کۆمپانیایەک بە ناوی تانڤاس بە هاوبەشی دامەزراندبوو، ئامانجییان بەبازرگانیکردنی ئەم تەکنەلۆژییایەبوو. تیمەکەی پێشکین تابلێتێکیان بە قەبارەی ئایپاد دروستکردبوو کە ڕێگەی بە بەکارهێنەران دەدا هەست بە پێکهاتەی جۆراوجۆر بکەن وەک پێست و قوماش و تەنانەت شێوەی سێ ڕەهەندیش. بەڵام تەکنەلۆژیاکە نەیتوانی هەستەکانی وەک گەرمی یان قوڵی تەنێک دروستبکەن. سەرەڕای سەرکەوتنی سەرەتایی کۆمپانییاکە، لە کۆتاییدا تانڤاس ڕوبەڕوی ئاستەنگی دارایی بووەوە و کارەکانی وەستاند.
بەڵام لێکۆڵینەوەکان بەردەوامبوون. ئامانجی درێژخایەنی پێشکین و تیمەکەی بریتییە لە دروستکردنی "هەستی دەست لێدانی ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی ئینتەرنێت"ـەوە، کە دەتوانرێت داتای هەستیار لە کاتی ڕاستەقینەدا لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە بگوازرێتەوە بە بەکارهێنانی 5G. ئەم پلانە لەگەڵ دیدگای مارک زوکەربێرگدا هاوتەریبە بۆ دروستکردنی "جیهانێکی بەرجەستەکراو" لەناو میتاڤێرسدا.
هەستکردن بە ڕووکاری سێ ڕەهەندی لە ڕێگەی تەکنەلۆژییای هاپتیکەوە پێشکەوتنێکی بێئەندازەیە بۆ داهاتوو بە بۆچونی شارەزایان.