زانست

مۆدێلێکی کۆمپیوتەر کە ئاڵۆزییەکانی مێشکی مرۆڤ لە کاتی پلاندانان و بڕیاردانی گرینگدا ھاوشێوە دەکات

Mic
2024-06-10

زۆرجار بۆ دانی هەر بڕیارێکی چارەنووسساز، ماوەیەک بیرکردنەوە و شیکاریی دەوێت و ئەم پرۆسەیەش خەیاڵکردنی دەرئەنجامە ئەگەرییەکانی چەند سیناریۆیەک لەخۆدەگرێت و زاناکان هەوڵیانداوە تێبگەن کە مێشک چۆن کاردەکات بۆ ئەنجامدانی ئەم "سیمولاسیۆنە دەروونیانە" کە لە مێشکی مرۆڤدا ڕوودەدەن.

توێژینەوەیەکی ئەم دواییە کە لە گۆڤاری Nature Neuroscience بڵاوکراوەتەوە ئاشکرایکردووە، ئەو کارلێکەی کە لە نێوان قۆڵۆنی پێش پێشەوە و هیپۆکامپوسدا ڕوودەدات یارمەتیدەرە بۆ خەیاڵکردنی دەرئەنجامەکانی داهاتوو و بەشدارە لە بڕیاردان.

مارسێلۆ ماتار، مامۆستای یاریدەدەر لە بەشی دەروونناسی لە زانکۆی نیویۆرک و هاوتوێژەری توێژینەوەکە، ڕوونی دەکاتەوە کە قۆڵۆنی پێش پێشەوە وەکو ھاوشێوەکارێک کاردەکات، بە بەکارهێنانی نەخشەیەکی مەعریفی کە لە هیپۆکامپوسدا ھەڵگیراوە، لە ڕووی دەروونییەوە کردارە ئەگەرییەکان تاقیدەکاتەوە، و هیپۆکامپوس، لە بەرامبەردا، بیرگەی کورتخایەن بۆ بیرەوەری درێژخایەن لەخۆدەگرێت.

زاناکان لە لێکۆڵینەوەکانیاندا ڕۆشنایی دەخەنە سەر میکانیزمە دەماریی و مەعریفیەکانی پرۆسەی پلاندانان، کە لایەنێکی بنەڕەتییە و تایبەتمەندی مرۆڤ و ئاژەڵە، بە توانای جیاواز لە زیندەوەرێکەوە بۆ زیندەوەری دیکە.

تێگەیشتن لەم کارانەی مێشک دەتوانێت ببێتە هۆی باشترکردنی چارەسەرکردن بۆ ئەو تێکچوونانەی کە کاریگەرییان لەسەر بڕیاردانی دروست لە مرۆڤدا هەیە.
بۆ ئاشکراکردنی ئەم میکانیزمانە، ماتار و هاوکارەکانی کریستوفر جێنسن لە زانکۆی لەندەن و گیلۆم هێنکوین لە زانکۆی کامبریج مۆدێلێکی کۆمپیوتەریان دروستکرد بۆ پێشبینیکردنی چالاکییەکانی مێشک لە قۆناغەکانی پلاندانان و بیرکردنەوەدا، هەروەها زانیارییان لە خۆبەخشەکان و مشکەکان کۆکردەوە بۆ پشتڕاستکردنەوەی دووبارەبوونەوەی مێشک مۆدێلی تۆڕی دەماری دووبارەبوونەوەی تۆڕی دەماری، سیستەمێکی نەرمەکاڵایە کە چەندین نەخش لە زانیارییە هاتووەکان فێر دەبێت.

مۆدێلەکە لەسەر بنەمای داتاکانی هەبوو بۆ ئەنجامدانی پلاندانان بوو، و ئاڵۆزییە نوێیەکانی وەک "کردەوە و ڕەفتارە خەیاڵییەکان زیادکرا". واقیعیتر و نزیکتر لە چۆنیەتی بڕیاردانی مرۆڤ.

توێژەران ڕەوایەتی مۆدێلەکەیان سەلماند بە بەکارهێنان و بەراوردکردنی داتای ڕەفتار و دەماری لە یەکێک لە تاقیکردنەوەکاندا توێژینەوەیەکیان بەکارهێنا کە چۆن مرۆڤەکان بەناو مەزەندەیەکی ئۆنلایندا دەجوڵێن، سەرنجیان دابووە ئەو کاتەی پێش هەر هەنگاوێک بەسەریان بردووە مشکەکان بە بەکارهێنانی مەزەیەکی بچووکی ڕاستەقینە. دوای بەراوردکردنی ڕەفتار و زانیارییە دەمارییەکانی مرۆڤ و مشک، توێژەران لێکچوونەکانیان دۆزیەوە کە تاڕادەیەکی زۆر یەکدەنگ بوون.
مەتار ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم توێژینەوەیە بەشێوەیەکی گشتی زانیاری سەرەتایی لەسەر ئەو هەنگاوە ئاڵۆزانە دەدات کە لە مێشکماندا ڕوودەدەن لەکاتی بیرکردنەوەدا بۆ ئەوەی باشترین بڕیار بدەین بەپێی ئەو ئەنجامە خەیاڵیانەی کە مێشک گریمانەیان دەکات، هەروەها دەتوانێت دەرگایەک بکاتەوە بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشانەی کە پەیوەندییان بە دروستکردنی ڕاستەوە هەیە بڕیارەکان.

More News

Most Popular

Tech

"لە سکرینی مۆبایلەکەتەوە دەتوانێت هەست بە ڕووی ماددەکان بکەیت"

Mic
2024-06-20

تەکنەلۆژیایی هاپتیک بریتییە لە تەکنەلۆژییایەک کە توانای هەستکردنی سێ ڕەهەندی بۆ بەکارهێنەر دروستدەکات لە ڕێگەی دەست لێدان لە سکرینی مۆبایلەکەتەوە، ئەم تەکنەلۆژییایە وەک خولقاندی ڕاستییەکی خەیاڵی وایە کە دەتوانیت بەرکەوتن و کارلێکت لەگەڵ ئەو ڕاستییە دروستکراوەدا هەبێت.
توێژەرانی زانکۆی نۆرسوێسترنی ئەمەریکی پێشکەوتنی بەرچاویان لەم بوارەدا بەدەستهێناوە. سکرین تەچێکیان پەرەپێداوە کە دەتوانێت چەندین جۆری پێکهاتە دروست بکات، لە زبرەوە بۆ نەرم. ئەمەش لە بنەڕەتدا شاشەکە فشار دەخاتەوە سەر پەنجەت کاتێک پەنجە دەنێت بە شاشەی مۆبایلەکەدا.
پرۆفیسۆر پێشکین سەرپەرشتیاری سەرەکی توێژینەوەکە کۆمپانیایەک بە ناوی تانڤاس بە هاوبەشی دامەزراندبوو، ئامانجییان بەبازرگانیکردنی ئەم تەکنەلۆژییایەبوو. تیمەکەی پێشکین تابلێتێکیان بە قەبارەی ئایپاد دروستکردبوو کە ڕێگەی بە بەکارهێنەران دەدا هەست بە پێکهاتەی جۆراوجۆر بکەن وەک پێست و قوماش و تەنانەت شێوەی سێ ڕەهەندیش. بەڵام تەکنەلۆژیاکە نەیتوانی هەستەکانی وەک گەرمی یان قوڵی تەنێک دروستبکەن. سەرەڕای سەرکەوتنی سەرەتایی کۆمپانییاکە، لە کۆتاییدا تانڤاس ڕوبەڕوی ئاستەنگی دارایی بووەوە و کارەکانی وەستاند.
بەڵام لێکۆڵینەوەکان بەردەوامبوون. ئامانجی درێژخایەنی پێشکین و تیمەکەی بریتییە لە دروستکردنی "هەستی دەست لێدانی ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی ئینتەرنێت"ـەوە، کە دەتوانرێت داتای هەستیار لە کاتی ڕاستەقینەدا لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە بگوازرێتەوە بە بەکارهێنانی 5G. ئەم پلانە لەگەڵ دیدگای مارک زوکەربێرگدا هاوتەریبە بۆ دروستکردنی "جیهانێکی بەرجەستەکراو" لەناو میتاڤێرسدا.
هەستکردن بە ڕووکاری سێ ڕەهەندی لە ڕێگەی تەکنەلۆژییای هاپتیکەوە پێشکەوتنێکی بێئەندازەیە بۆ داهاتوو بە بۆچونی شارەزایان.