كات له ژیانی مرۆڤدا گرنگییهكی ئێجگار زۆری ههیه. لە
ڕۆژێکدا تەنها ٢٤ کاتژمێرت هەیە بۆ ئەوەی خەوێکی باش بکەیت و نان بخۆیت و بژێوی
ژیانت دابین بکەیت.
قورسە کات
بدۆزیتەوە بۆ ئەوەی چێژ لەژیان وەربگریت. ههربۆیه لێرهدا شتانێك دهخهینهڕوو
كه له ڕۆژهكهتدا كات و وزهی تۆ بهفیڕۆ دههدهن:
ژیانت رێکبخەرەوە و بوهستە لەبەفیڕۆدانی کاتەکانت
بابهتی عاتیفی بێبنهما:
هەمیشە کەسانێک هەن لە ژیانتدا دەیانەوێت بتخەنە ناو
دراماکانی خۆیانەوە، بەڵام تۆ هیچ جۆره بەرەوپێشچون
و سوودێک لە كێشه عاتیفییهكانی خەڵکی نابینیت، چونکە لە کۆتاییدا وا دهكهوێتهوه
كه ئهوانه كێشهی عاتیفی تۆش بن.
1-ئەو کەسانەی کە نرخت نازانن
لە جیاتی ئەوەی چواردهوری خۆت به خهڵكانی ژههراوی پڕ
بكهیتهوه. هەوڵبدە ئەو کەسانە لە دەورت بهێڵیتەوە کە ڕیزتدەگرن و نرخی
پەیوەندییەکەت دەزانن، ئەمەش وادهكات
كهمترینی كاتهكانت بهو خهڵكانه بهفیڕڕۆ بچێت.
2-هەوڵی بوون به باشترین:
هەموومان دەزانین بوون به باشترین مهحاڵه، کەوایە بۆچی
زۆرینهی خەڵکی هەوڵی زۆردەدەن بۆ ئەوەی پێی بگەن یان نزیک بنەوە لێی؟ لە کارکردنهوە
بیگرە تاوەکو ژیانی تایبەتی، هەندێک خەڵک هەرگیز له هیچ شتێ ڕازی نین لەبەر ئەوەی
هیچ شتێک بەلایەنەوە کامڵ نییە لە جیاتی ئەوەی بە دوای کامڵبوندا بگەرێیت ئەوەی کە
خۆت دەتەوێت بە باشترین شێوە ئەنجامی بدە.
3-بهردهوام تهماشاكردنی ئیمهیڵهكهت و شاشهی مۆبایلهكهت:
ئێمە لە سەردەمێکی مەزندا دەژین کە زانیاری زۆر لە ناو
لەپی دەستەکانماندایە و ئامێرە
زیرەکەکان زیاتر و زیاتر بڵابوونەتەوە، کەمتر کاتەکانمان لەگەڵ ئەو کەسانە
بەڕێدەکەین کە خۆشمان دەوێن و کەمتر دەیان بینین. بۆ ساتێك مۆبایلەکەت دابنێ و لە
کۆمپیوتەرەکەت دوور بکەوەرەوە. کاتەکانت زیاتر لەگەڵ ئەو کەسانەدا بەسەربەرە کە
خۆشتدەوێن یاخود ئەو چالاکییانە بکە کە بەڕاستی دڵخۆشتدهكهن.
4-دانهنانی هاوسهنگییهك لهنێوان ژیانی خۆت و پیشهكهتدا:
کۆمەڵێک خەڵکی هەن هەموو ڕۆژەکەیان بە شێوەیەکی تەمەڵانە
و لهكاتی ئیشهكانیاندا كات لەسهر ئینتەرنێت بەسەردەبەن و کۆمەڵێک خەڵکی دیکەش
هەن کە هەموو ساتەکانیان بە کاری پڕووپوچ بەڕێدەکەن،هەردووک کات بەفیڕۆ دەدەن،هەروەک چۆن پێویستە هەموو ڕۆژێکت بە بەرهەمبێت بەهەمان
شێوە پێویستت بە پشووە.
5-بەڕێوبردن و پلاندانان بە شێوەیەکی ورد و کۆنترۆڵانە
شتێکی مەحاڵە گەر بتەوێت کۆنترۆڵی هەموو شتێک بکەیت بۆ
نموونە کەسەکانی ژیانت یاخود تەنانەت کەشوهەوای رۆژەکە، هەناسەیەکی قوڵ هەڵمژە و
ئەوە بزانە کە تۆ ناتوانیت پلانی پێشوهخته بۆ هەموو شتیک دابنێیت، ژیان
بەردەوامە.
6-ترس لە شکست
ترس شتێکی زۆر ئاساییە بەرامبەر بەو شتانەی نەزانراون، هەرچەندە
هەندێکمان ڕێگە دەدەین ئەو ترسە کار بکاتە سەر بریارەکانمان، بۆنمونە دەتەوێت گەشتێکی
جیهان بکەیت بەڵام دەترسیت لەوەی لە ژیاندا نەمێنیت، گەر ڕێگەبدەیت ئەم ترسە کار
بکاتە سەر بڕیارەکانت، ئەوا هەرگیز ئەو شتانە ئەنجام نادەیت کە دڵخۆشت دەکهن.
7-گلەییکردن:
ئەگەر ڕۆژێکی قورست بەڕێکرد، لابردنی نائومێدییەکانت
دەتوانێت ئاسانكاریت بۆ بكات، بەڵام
ئەگەر هەموو ڕۆژەکانی ژیانت بە گلەیکردن لەو شتانە بەسەربەریت کە ناتوانیت
کۆنترۆڵی بکەیت، بە شێوەیەکی نەرێنییانە کاردەکاتە سەر خۆت و دەوروبەرت، زۆرکات
گلەییکردن یارمەتیدەر نییە بۆت. بۆیە لەبری
ئەوەی کات و وزەتی تێدا بەسەربەریت وابکە زیاتر چێژبەخش بێت.
8-هەڵگرتنی ڕقی ڕابردوو:
ئەگەر ڕقی چەند ساڵ لەمەو پێشت له دڵدا ههڵگرتووه، ئەوە
تەنها زیاتر دەتترسێنێت و ڕاڕات دەکات، ڕق هەڵگرتن هیچ یارمەتیت نادات و تەنها
بێتاقەتترت دەکات هەر کاتێک بیری لێدەکەیتەوە، هەرچەندە قورسیشبێت بەلاتەوە، وازی
لێبهێنە.
9-بیرکردنەوە لە ئەگەرەکان:
هەموومان لە کاتێکی ژیانماندا بیرمان لەوە کردووهتەوە و
وتومانە ئەگەر ژیان بگەڕابایەتەوە،خۆشتر دهبوو. بەداخەوە ئەمە هەردەم ئەو پرسیارە
بەدوای خۆیدا دێنێت: چی دەبوو ئەگەر؟ چی دەبوو ئەگەر قسەت لەگەڵ ئەو کچەدا بکردایە
کە بهدڵتبوو؟ چی دەبوو ئەگەر کارەکەی دەرەوەی شارم قبوڵکردایە؟ چی دەبوو ئەگەر لە
قوتابخانەیەکی تر بویتایە؟ لە کاتێکدا تۆ ناتوانیت ڕابردوو بگۆڕیت ئەوەی ڕوویداوە
ڕوویداوە، دەکرێت تەماشای بڕیارەکانی ڕابردووبکەیتەوە بەڵام بیر لەوە بکەرەوە کە چۆن
ئهو بڕیارانهی ڕابردوو له داهاتووتدا یارمهتیت دهدات.
10-نیگەرانی خەڵکی دیکەبیت
خەڵکی هەمیشە شتانێک دەکەن کە دەبێتە هۆی نیگەرانیت، لە
جیاتی ئەوەی رێگە بدەیت کارت تێبکات هەناسەیەکی قوڵ هەڵمژە و بیرکەرەوە گرنگ نییە
بیری لێبکەیتەوەو باشترە سەرقالی ژیانی خۆت بیت.
11-بهردهوام چاوەرێی کاتی گونجاو بکەیت
هیچ شتێک تەواو نابێت ئەگەر بوەستیت بۆ ئەوەی کاتەکە
گونجاوبێت بۆ ئەنجامدانی. لەبری ئەوەی چاوەڕێی کاتێک بکەی بۆ ئەوەی ئەنجامی بدەیت،
کاتەکە گونجاو بکە بۆ کردنی. چاوەڕوانیکردن ناتگەیەنێیت بە هیچ، ئەوە کردەوهکانتە
جیاوازی دروستدەکات.
12-خۆت بە هەموو کەسێک بەراوردبکەیت
خۆ بهراوردكردن بەوانی دیکە یارمەتیت نادات وێنە فراوانهكهی
شتەکان ببینیت، ژیانت پڕە لە کۆمەڵێک هەلومەرج بە تەواوی لەوانیدیکە جیاوازە، وە
بەراوردکردنی دەستکەوتەکانت بە کەسانی دیکە بە تەواوی نا دادپەروەرییەکە بەرامبەر
خۆت و کەسەکەی دیش ئهنجامیدهدهیت لە بری ئەوەی چاو لە بەرامبەرەکەت بکەیت، دڵخۆشبە
بەو شتانەی خەڵکی هەیەتی و و هەوڵی بەدەستهێنانی دڵخۆشی خۆت بدە.
13-هەموو کەسێک دڵخۆشبکەیت
هەموو کەسێک لە ژیانتدا دڵخۆشمەکە، ڕەنگە هەندێک جار
بڕیارێک بدەیت کە حەزت پێی نییە، یاخود ڕەنگە هەندێ کات شتێک بکەیت کەسێک نیگەران بکات،
تا بە زوویی ئەمە قبوڵبکەیت دڵخۆشتر دەبیت لە ژیانی خۆتدا.
14-شتێک بکەیت کە بێتاقەتت دەکات
هەندێک جار پێویستە شتانێک بکەیت کە چێژیان لێ نابینیت
وەک چێشتلێنان، پاکردنەوەی حەمام و تەوالێت و تەواوکردنی پەڕاوەکانی کارکردن. وە
ئەگەر تەواوی ڕۆژەکەت بە کارێکەوە بەسەربەریت کە حاڵت خراپبکات وەک کارێک كه
هیلاك و شكهتت دهكات. ئەوا تۆ هیچی لێوە فێرنابیت. باشترین ڕێگا بۆ ئەوەی کات
بەدەستبهێنی یاخود بۆت بگەڕێتەوە لەو شتانەدا بەسەریبەرە كه خۆت دەتەوێت. بیر لە
درامای کەسانی دیکە مەکەرهوە. بیر لەوە مەکەرەوە ئەوان چی دەکەن و چۆن بیر لە تۆ
دەکەنەوە، ئەو شتانەی ١٥ ساڵ لەمەوپیش ڕوویداوە بیری لێمەکەرەوە، کاتیک توانای
گۆڕینی شتی دیکەت نییە بۆ نیگەرانیت لێی؟ بۆ ئەوەی خۆت دڵخۆشبکەیت سەرنج بخهره سەر ئەوەی لە داهاتوودا چی
ڕودەدات، وە خۆت دەیبینیتەوە چۆن چێژ لە بەسەربردنی ڕۆژەکەت دەبینیت زیاتر لە جاران.
بڕیارە ئەمڕۆ
ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق نووسراوی فەرمی خەرجکردنی پارەی مووچەی هەرێمی کوردستان
رادەستی وەزارەتی دارایی عێراق بکات.
دوای ئەوەی
وەزارەتی دارایی عێراق، نووسروای فەرمی ئەنجومەنی وەزیرانی پێ دەگات دەست بە
رێکارەکانی خەرجکردنی پارەی مووچەی مانگی حوزەیرانی هەرێمی کوردستان دەکات.
بڕیارە هەر ئەمڕۆش وەزارەتی دارایی و ئابووریی
هەرێمی کوردستان رێکارەکانی خەرجکردنی مووچەی مانگی شەشی مووچەخۆرانی هەرێمی
کوردستان دەستپێدەکات.
بەپێی زانیارییەکانی دیجیتاڵ میدیای MIC هەر کات ڕێکارەکان لە بەغدا دەستپێبکات، وەزارەتی دارایی
هەرێم-یش 120 ملیار دیناری داهاتی نانەوتی بۆ وەزارەتی
دارایی عێراق دەنێرین.
دیجیتاڵ میدیای MIC زانیویەتی وەزارەتی دارایی و ئابووریی
هەرێمی کوردستان 120 ملیار دینارەکەی ئامادەیە، تەنها چاوەڕێی
فەرمانن بۆ ئەوەی پارەکە بخەنە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی عێراق.
هەرێمی کوردستان چاوەڕێی تەیف سامی، وەزارەتی
دارایی عێراقە، نوسراوی ئەنجومەنی وەزیرانی پێبگات بۆ خەرجکردنی مووچەی مانگی
حوزەیران.
هەر بەگوێرەی زانیارییەکانی دیجیتاڵ میدیای MIC وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێمی کوردستان لیستی مووچەی ئامادەکردووە و چاوەڕێی
پارەیە، لەگەڵ هاتنی پارە لە بەغداوە لیستەکە بڵاودەکاتەوە
ڕۆژی سێشەممە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق کۆبوونەوە،
لە کۆبوونەوەکەدا محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عێراق بڕیاری دا مووچەی مانگی
حوزەیرانی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان خەرج بکات، بەو مەرجەی هەرێمی کوردستان
120 ملیار دیناری داهاتی ناوخۆ بداتە بەغدا.