ژیان

مرۆڤ تەمەنی درێژتر دەبێت بەڵام لە تەندروستی کەمتر... بەهۆی قەڵەوی و نەخۆشی شەکرە

Mic
2024-06-11

لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠٢١ ژمارەی ئەو ساڵانەی کە مرۆڤەکان لە دۆخێکی خراپدا دەژین بە ڕێژەی ٥٠% زیادی کردووە
توێژینەوەیەکی گەورەی نێودەوڵەتی کە دوێنێ پێنجشەممە بڵاوکرایەوە، دەریخست قەڵەوی و بەرزی شەکر و پەستانی خوێن لە کێشەکانی میتابۆلیکن کە ئێستا دەبێتە هۆی زیادبوونی نزیکەی 50% لە ساڵانی تەمەندا کە مرۆڤ دەیتوانی لە تەندروستیدا بژی و لەدەست دەچێت بەهۆی نەخۆشی یان مردنی پێشوەختە، بە بەراورد بە ساڵی ٢٠٠٠.

هەر لەو ماوەیەدا، ژمارەی ئەو ساڵانەی کە بەهۆی هۆکارەکانی پەیوەست بە بەدخۆراکی دایکان و منداڵەکانەوە لەدەستچوون، وەکو کۆتاییهێنان یان بەفیڕۆدان، بە ڕێژەی ٧١.٥% کەمیکردووە.

توێژینەوەی بارگرانی جیهانی بۆ نەخۆشی و برینداربوون و هۆکاری مەترسی بۆ ساڵی ٢٠٢١ کە ئەمڕۆ پێنجشەممە لە ڕۆژنامەی لانسێتدا بڵاوکراوەتەوە، داتای ٢٠٤ وڵات و ناوچە بەکارهێناوە بۆ دەستنیشانکردنی هۆکارە سەرەکییەکانی نەخۆشی و مردنی پێشوەختە لە سەرانسەری جیهاندا.

نووسەرانی توێژینەوەکە دەڵێن داتاکان گۆڕانکارییەکی ڕوون لە ئاستەنگە تەندروستییە جیهانییەکان نیشان دەدەن لەگەڵ تەمەنی دانیشتووان و گۆڕانی شێوازی ژیان، هەرچەندە پیسبوونی هەوا گەورەترین هۆکاری مەترسی بووە لە داتاکانی ساڵی ٢٠٠٠ و ٢٠٢١دا.

هەروەها ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئەنجامەکان یەکسان نەبوون، لەگەڵ کەمخۆراکی هێشتا هۆکارێکی سەرەکی مەترسیدارە لە ئەفریقای ژێر سەحرا، بۆ نموونە.

توێژەران ئاماژەیان بەوەشکردووە، نەخۆشیی تەندروستی لەنێو ئەو کەسانەی تەمەنیان لە تەمەنی ١٥ بۆ ٤٩ ساڵدایە لە سەرانسەری جیهاندا زیاتر دەگەڕێتەوە بۆ بەرزبوونەوەی ڕێژەی بارستەی لەش و بەرزبوونەوەی ڕێژەی شەکر لە خوێندا، کە هۆکاری مەترسین بۆ تووشبوون بە نەخۆشی شەکرە.
لیان ئۆنگ، توێژەری باڵا لە پەیمانگای پێوانە و هەڵسەنگاندنی تەندروستی لە زانکۆی واشنتۆن کە سەرکردایەتی توێژینەوەکە دەکات، دەڵێت: "ڕەنگە ڕەوتەکانی داهاتوو زۆر جیاواز بن لە ڕەوتەکانی ڕابردوو بەهۆی هۆکارەکانی وەک گۆڕانی کەشوهەوا، بەرزبوونەوەی قەڵەوی و ئالوودەبوون".

توێژینەوەیەکی هاوڕێی پانێڵی بارگرانی جیهانی پێشبینی کردووە کە تەمەنی چاوەڕوانکراو تا ساڵی ٢٠٥٠، ٤.٥ ساڵ بەرزبێتەوە، لە ٧٣.٦ ساڵەوە بۆ ٧٨.١ ساڵ.

پێدەچێت گەورەترین زیادبوون لەو وڵاتانەدا بێت کە لە ئێستادا خەمڵاندنەکانیان کەمن، ئەمەش بەو مانایەیە کە تەمەنی چاوەڕوانکراو لە سەرانسەری جیهاندا دەستیکردووە بە یەکگرتن.

هەرچەندە تاکەکان تەمەنیان زیاتر دەبێت، بەڵام بەپێی توێژینەوەکە پێشبینی دەکرێت ساڵانی زیاتری تەمەنیان لە دۆخی خراپی تەندروستیدا بەسەر بەرن.

More News

Most Popular

Tech

"لە سکرینی مۆبایلەکەتەوە دەتوانێت هەست بە ڕووی ماددەکان بکەیت"

Mic
2024-06-20

تەکنەلۆژیایی هاپتیک بریتییە لە تەکنەلۆژییایەک کە توانای هەستکردنی سێ ڕەهەندی بۆ بەکارهێنەر دروستدەکات لە ڕێگەی دەست لێدان لە سکرینی مۆبایلەکەتەوە، ئەم تەکنەلۆژییایە وەک خولقاندی ڕاستییەکی خەیاڵی وایە کە دەتوانیت بەرکەوتن و کارلێکت لەگەڵ ئەو ڕاستییە دروستکراوەدا هەبێت.
توێژەرانی زانکۆی نۆرسوێسترنی ئەمەریکی پێشکەوتنی بەرچاویان لەم بوارەدا بەدەستهێناوە. سکرین تەچێکیان پەرەپێداوە کە دەتوانێت چەندین جۆری پێکهاتە دروست بکات، لە زبرەوە بۆ نەرم. ئەمەش لە بنەڕەتدا شاشەکە فشار دەخاتەوە سەر پەنجەت کاتێک پەنجە دەنێت بە شاشەی مۆبایلەکەدا.
پرۆفیسۆر پێشکین سەرپەرشتیاری سەرەکی توێژینەوەکە کۆمپانیایەک بە ناوی تانڤاس بە هاوبەشی دامەزراندبوو، ئامانجییان بەبازرگانیکردنی ئەم تەکنەلۆژییایەبوو. تیمەکەی پێشکین تابلێتێکیان بە قەبارەی ئایپاد دروستکردبوو کە ڕێگەی بە بەکارهێنەران دەدا هەست بە پێکهاتەی جۆراوجۆر بکەن وەک پێست و قوماش و تەنانەت شێوەی سێ ڕەهەندیش. بەڵام تەکنەلۆژیاکە نەیتوانی هەستەکانی وەک گەرمی یان قوڵی تەنێک دروستبکەن. سەرەڕای سەرکەوتنی سەرەتایی کۆمپانییاکە، لە کۆتاییدا تانڤاس ڕوبەڕوی ئاستەنگی دارایی بووەوە و کارەکانی وەستاند.
بەڵام لێکۆڵینەوەکان بەردەوامبوون. ئامانجی درێژخایەنی پێشکین و تیمەکەی بریتییە لە دروستکردنی "هەستی دەست لێدانی ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی ئینتەرنێت"ـەوە، کە دەتوانرێت داتای هەستیار لە کاتی ڕاستەقینەدا لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە بگوازرێتەوە بە بەکارهێنانی 5G. ئەم پلانە لەگەڵ دیدگای مارک زوکەربێرگدا هاوتەریبە بۆ دروستکردنی "جیهانێکی بەرجەستەکراو" لەناو میتاڤێرسدا.
هەستکردن بە ڕووکاری سێ ڕەهەندی لە ڕێگەی تەکنەلۆژییای هاپتیکەوە پێشکەوتنێکی بێئەندازەیە بۆ داهاتوو بە بۆچونی شارەزایان.