-18

مەترسی نەخواردنی نانی بەیانی لە منداڵاندا

Mic
2024-07-04

بەشێكی زۆری دایکان و باوکان، رووبه‌ڕووی کێشه‌ی که‌مخواردن (که‌می ئیشتها)ی منداڵەكانیان دەبنەوە، ئەمەش دەبێتە هۆی نیگەرانی و دڵەڕاوكێیەكی زۆر بۆیان و نازانن چۆن مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌م حاڵه‌ته‌ی منداڵەكەیاندا بكەن.كەمی ئیشتیها، زیاتر لە تەمەنی (۲ ـــ ۸ ساڵ) لە منداڵاندا روو دەدات.هۆکاره‌کانی که‌می ئیشتها له‌ منداڵان چییە :ئازار: وه‌ک له‌ کاتی ددانی تازه‌دا، برینداربوونی زمان و ناو لێو به‌ هۆی ڤایرۆسه‌وه‌، ئازار و پێچی ناوسک، قه‌بزی به‌رده‌وام.په‌تا و هه‌ڵامه‌ت: هه‌وکردنی له‌وزه‌تێنی درێژخایه‌ن، یان دووباره‌بووەوە، هه‌وکردنی گوێی ناوه‌ڕاست
به‌ زه‌حمه‌ت پاروو قووت دان: وه‌کوگه‌وره‌بوونی له‌وزه‌تێن، هەربرێنێكی قوڕگ.
ترس و دڵه‌ ڕاوکێ: بۆ نموونه‌ له‌ خوێندگا، یان بوونی ئاژاوه‌ و شه‌ڕی نێوان دایک و باوک.
پێدانی خواردنێك که‌ مناڵه‌ حه‌زی لێ نه‌کات.
خواردنی پسکیت و چپس و شیرینی و شه‌ربه‌تی بازاڕی و خواردنه‌وه‌ گازییه‌کان.
مامه‌ڵه‌ی هەڵە له‌ کاتی خواردن: وه‌کو تووڕه‌بوون لێی، یاخود لێدان و هەڕەشە لێكردنی بۆ ئه‌وه‌ی به‌ زۆر نان بخوات یان لۆمه‌ کردنی کاتی نان خواردن.
که‌می جووڵه‌ و سستی منداڵ: به‌ هۆی زۆر سه‌یرکردنی ته‌له‌فزیۆن، یان به‌کارهێنانی ئامێرە زیرەكەكان (ئایپاد و مۆباێل)
بە زۆر پێدانی شیر: به‌ تایبه‌تی پاش ته‌مه‌نی یه‌ک ساڵی، كە ئیدی وردە وردە خواردن دەخوات، هەروەها لێ نه‌بڕینه‌وه‌ی شیر پاش دوو ساڵ له‌گه‌ڵ دره‌نگ پێدانی خواردن به‌ منداڵ (پێویسته‌ دوای چوار مانگی شۆربا و سریلاک بدرێت به‌ منداڵ)
شه‌ونخوونی: پێویسته‌ منداڵی ژێر ته‌مه‌ن ۱۲ ساڵ، شه‌وانه‌ سه‌عات نۆ خه‌وتبێت له‌ هه‌موو وه‌رزه‌کان.
گرنگی نه‌دان به‌ منداڵ و یاری نه‌کردن له‌ گه‌ڵیدا و به‌ جێهێشتنی بۆ ماوه‌ی زۆر به‌ ته‌نها، (بەلای تەلەفزیۆنەوە یاخود شتی یاریكردنەكانی).
هه‌ندێکجار منداڵ نان نەخواردن وه‌کو كەرەستەیەك به‌کار دەهێنێت بۆ سه‌رنجڕاکێشانی دایک و باوک و دەربڕینی توڕەیی و ناڕەزایی
بوونی کرمی ڕیخۆڵه: هه‌ندێ هه‌وکردنی گه‌دده‌ و ڕیخۆڵه‌کان.گرنگترین ڕێنمیایه‌کان و چۆنیه‌تی چاره‌سه‌رکردنی :دوورکه‌وتنه‌وه‌ له‌ عینادی کردن له‌گه‌ڵ منداڵ، تا به‌زۆر خواردن بخوات.
باشترە زیاتر ئه‌و خواردنانه‌ بۆ منداڵ ئاماده‌ بکرێت، که‌ حه‌زی لێده‌کات (به‌مه‌رجێک خۆراکی ته‌ندروست بێت)
ئاماده‌کردنی خواردن به‌ شێوازی سه‌رنجڕاکێش و ڕازانده‌وه‌ی، پێدانی خواردنی تازه‌.
هاندانی مناڵ: بۆ نموونه‌ پێبڵێ ئه‌گه‌ر بۆ هه‌فته‌یه‌ک خواردن بخوێت، یارییه‌کی تازه‌ی وه‌ک پاسکیل یا بووکێکی تازه‌ت بۆ ده‌کڕم یان ده‌تبه‌م بۆ شوێنی یاریکردن، لەم حاڵەتەیشدا پێویستە به‌ڵێنه‌که‌ت بەریتەسەر.
له‌ قاپێکی گه‌وره‌ بڕێکی که‌م خواردنی بۆ تێ بکه‌، یان له‌ یه‌ک قاپ دا به‌یه‌که‌وه‌ بیخۆن.
فێری مه‌که‌ به‌دیار ته‌له‌فزێون و ئایپاد و مۆبایڵه‌وه‌ خواردن بخوات و خۆیشت له‌ کاتی خواردن مۆبایل به‌کار مه‌هێنه‌، له‌ بری ئه‌وه‌ قسه‌ی خۆشی له‌گه‌ڵ دا بکه‌.
پێدانی شروبی ڤیتامین بی کۆمپلێکس و زنک و ڤیتامین دی له‌ ژێر چاودێری پزیشک.
به‌کار نه‌هێنانی شروبی ئیشتها به‌ بێ ڕێنمیایی پزیشکی پسپۆڕ.

More News

Most Popular

-18

خەوێکی تەندروست چۆنە بۆ منداڵ؟

Mic
2024-07-10

دکتۆر پشدەر عبداللە اسماعیل پزیشکی پسپۆڕی نەخۆشیەکانی منداڵان لە بڵاوکراوەیەکیدا باس لە نووستنی تەندروست دەکات لە منداڵاندا، بەم شێوەیە:
۱.ئەبێ کاتی نووستن و کاتی هەڵسان لە خەو دیاری کراو بێت و بڕی پێویست بخەوێت، واتە هەموو ڕۆژێک لە کاتی دیاری کراودا بخەوێت و هەڵبسێت لە خەو.
۲.نابێ جیاوازی کاتی نووستن و هەڵسان لەو ڕۆژانەی کە ناچێت بۆ قوتابخانە لەگەڵ ئەو ڕۆژانەی کە ئەچێت بۆ قوتابخانە لە یەک کاتژمێر زیاتر بێت.
۳.پێویستە منداڵ لە دەرەوەی ژووری نووستن بڕی پێویست وەرزش و یاری بکات.
٤. ژووری نوستن پێویستە بێ دەنگ و تاریک یان ڕووناکی زۆر کەم بێت.
۵.ژووری نووستن پێویستە پلەیەکی گەرمی گونجاوی هەبێت واتە نابێ سارد یان گەرم بێت.
٦.نابێ لە ژووری نووستن منداڵ سزا بدرێت.
۷.نابێ لە ژووری نووستن تەلەفزیۆن هەبێت.
۸.پێش نووستن نابێ چا ، کۆلا ، چوکلێت بدرێت بە منداڵ.
۹.ئەتوانی پێش نووستن ژەمە خواردنێکی سووک بدەیت بە منداڵ بۆ ئەوەی لە برسیەتیا خەبەری نەبێتەوە.