حکومەتی عێراق بڕی 690 ملیار دیناری خستە سەر هەژماری وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان و بڕیارە لە کاتژمێرەکانی داهاتووشدا 300 ملیار دیناری دیکە بنێرێت و سبەی مووچەی مانگی شەش دابەش دەکرێت.
ئەمڕۆ یەکشەممە،
31ـی ئابی 2025 وەزارەتی دارایی عێراق وەک گوژمەی یەکەم؛ بڕی 690 ملیار دیناری خستە
سەر هەژماری وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان بۆ مووچەی مانگی شەشی فەرمانبەران.
وەزارەتی دارایی
عێراق بە دوو گوژم پارەی مووچەی مانگی شەش دەنێرێت و هەر ئەمڕۆ 300 ملیار دیناری دیکە
وەک گوژمەی دووەم دەخاتە سەر هەژماتی بانکی وەزارەتی دارایی هەرێم.
بەپێی
زانیارییەکانی دیجیتاڵ میدیای MIC خشتەی دابەشکردنی مووچە ئامادەیە، ئەمڕۆ پارەکە
بە تەواوی بگات خشتەکە بڵاودەکرێتەوە و پارەکە دابەش دەکرێت.
هەر بەگوێرەی
زانیارییەکانی MIC ئەو فەرمانبەرانەی 'هەژماری من'یان هەیە دەتوانن هەر ئەمڕۆ مووچەکانیان
وەربگرن.
بەگوێرەی زانیاری گەیشتوو بە میدیاکان؛ سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی و
ئابووری هەرێمی کوردستان رایگەیاندووە، ئەم هەفتەیە شاندێکی هەرێم دەچێتەوە بەغدا.
شاندەکە لە نوێنەری ئەنجوومەنی وەزیران،
وەزارەتەکانی دارایی و ئابووری، شارەوانی و گەشتوگوزار، کارەبا لەگەڵ نوێنەری
چاودێریی دارایی و بەڕێوەبەری باج پێکهاتووە.
ئامانجی شاندەکە درێژەدان دەبێت بە گفتوگۆی شاندەکانی رابردوو لەبارەی
داهاتی نانەوتی لە نێوان هەردوو حکومەتی هەرێم و عێراق، بۆ گەیشتن بە رێککەوتن
لەسەر وردەکارییەکان.
هەر بەگوێرەی زانیارییەکان، شاندەکەی هەرێمی کوردستان لەگەڵ شاندێک لە
وەزارەتی دارایی عێراق کۆدەبنەوە تاوەکوو ڕوونکردنەوەیان لەبارەی داهاتە
نانەوتییەکان پێبدەن کە چۆنە و چەندە.
ئەوە لەکاتێکدایە، بەهۆی کێشەی نێوان هەردوو حکومەتی هەرێم و عێراق لەسەر داهاتی
ناوخۆ و هەناردەکردنەوەی نەوت، مووچەخۆران و فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان؛ مووچەی
مانگی شەش لە مانگی نۆدا وەردەگرن.
بەغدا دوای نۆساڵ چاوەڕوانی بەرهەمی ئەو سکاڵایەی دەستکەوت
کە لەسەر بە نادەستوری بوونی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم لەڕێگەی تورکیاوە تۆماری
کردبوو، هەر ئەوەش وایکردووە بە ئاسانی و بەبێ چەسپاندنی مەرجەکانی خۆی، جارێکی تر
رێگە بە هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم نەدات.
ساڵی 2014 حکومەتی
عێراق بۆ راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم پەنای بۆ دادگای نێودەوڵەتی ناوبژیوانی
ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی لە پاریس برد و سکاڵای تۆمارکرد، دوای نۆ ساڵ لە پەنابردنی
عێراق بۆ دادگا، دواجار ڕۆژی 23ـی ئاداری 2023 دادگاکە لە بەرژەوەندی عێراق بڕیاری
دا و هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی راگرت و بڕیارەکە بەشێوەیەک دەرکرا کە تورکیای
ناچارکرد کە پابەندبێت و رێگە بە هەناردەکردنی نەوتی هەرێم نەدات لە رێگەی بۆری
جەیهانەوە.
حکومەتی عێراق دوای بڕیارەکەی دادگای ناوبژیونی پاریس،
هەوڵەکانی دەستپێکرد بۆ هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم لەڕێگەی کۆمپانیای سۆمۆوە، بەڵام
درێژە کێشان رێککەوتنی حکومەتی هەرێم و بەغدا لەلایەک و مەرجەکانی کۆمپانیاکانی
بواری نەت لە هەرێم، لەلایەکی ترەوە، بەربەستی گەورەیان لە بەردەم بەدیهێنانی
خەونەکەی بەغدا دروستکرد.
دیجیتاڵ میدیای mic زانیوتی، حوکمەتی هەرێم پابەندی رێککەوتنی
وەزارەتی سامانە سروشتییەکان و وەزارەتی نەوتی عێراقە، ئەوەی لە ئێستادا رێگرە لە
بەردەم هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم، کۆمپانیا نەوتییەکانن، کە داوای گرەنتی دەکەن
بۆ وەرگرتنەوەی ئەو قەرزانەی لەلای حکومەتی هەرێم هەیانە.
رۆژی 13ـى ئاب،
وەزارەتی سامانەسروشتییەکانی حکومەتی هەرێم رایگەیاند، لەگەڵ وەزارەتی نەوتی عێراق
لە سەر میکانیزمی هەناردەکردنەوەی نەوت ڕێککەوتن.
ئەوکات، وەزارەتی سامانەسروشتییەکانی
حکومەتی هەرێم دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستانی بەستەوە بە
رێککەوتنی حکومەتی فیدراڵ لەگەڵ حکومەتی تورکیا.
لەکاتێکدا نزیکەی 20 رۆژە رێککەوتن
کراوە، بەڵام تائێستا چارەنوی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم نادیارە و بەوتەی
پەرلەمانتارێکیش، جارێکی تر هەرێم و بەغدا لەسەر ئەو پرسە گفتوگۆکانیان
دەستپێدەکاتەوە.
شێروان دووبەردانی، ئەندامی پەرلەمانی عێراق لە فراکسیۆنی
پارتی بە میدیای حزبەکەی راگەیاندووە، رۆژی 2ـى ئەیلول، وەزارەتی سامانە سرووشتییەکانی
حکومەتی هەرێمی کوردستان، کۆمپانیاکانی نەوت و وەزارەتی نەوتی عێراق لە بەغدا کۆدەبنەوە
بۆ درێژەدان بە گفتوگۆکانیان سەبارەت بە رێککەوتنی نێوانیان بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنی
نەوتز
لەبەرامبەر مەرجی کۆمپانیا نەوتیەکاندا، حکومەتی هەرێمی
کوردستان پێی راگەیاندوون، کە گەرەنتی بۆ ئەو کۆمپانیایانە بەرامبەر بەوەی شایستە
داراییەکانیان پێبدرێت، یاسای بودجەی گشتی عێراقە، کە تێیدا ئەو پابەندبوونە داراییە
دیاریکراوە.
هەناردەنەکردنەوەی نەوتی هەرێم لەکاتێکدایە، کە حکومەتی
عێراق ناردنی مووچەی بەستووەتەوە بە هەناردەکردنەوەی نەوتەوە و هەرچەندە
چاوپۆشیکرد لە ناردنی موچەی مانگی شەش، بەڵام پێناچێت وا بە ئاسانی و بەبێ
هەناردەکردنەوەی نەوت مووچەی مانگی حەوت بنێرێت.